تجهیزات کنترل و اندازه گیری دما از اصلیترین تجهیزات پایش و کنترل در تأسیسات، صنایع مختلف، نفت و گاز و… محسوب میشوند. به صورت کلی دو نوع ابزار اندازه گیری دما وجود دارد، ابزارهای ترموکوپل و ابزارهای ترمومتر. دما در واقع یک مقدار فیزیکی و نسبی است که میزان گرمی و سردی یک جسم را مشخص میکند.هر چقدر که انرژی گرمایی یک ماده افزایش پیدا کند، دمای آن نیز بالا میرود. این کمیت یعنی دما، با واحدهای مختلفی مانند سلسیوس، فارنهایت، کلوین و رانکین سنجیده خواهد شد. ابزارهای اندازه گیری دما، فارغ از این که از نوع ترموکوپل باشند یا ترمومتر، انواع مختلفی دارند. ولی علی رغم این تنوع یک چیز در همه آنها مشترک است و آن هم حساسیت در تغییر ویژگی فیزیکی برای نمایش دادن دماست.
انواع تجهیزات اندازه گیری دما:
- ترموکوپل صنعتی: ترموکوپل وسیله ای است که از اتصال دو فلز ناهمسان به یکدیگر تشکیل شده و با حرارت دیدن محل اتصال این دو فلز، به دلیل ضریب انبساط متفاوت آن ها، افزایش تغییر طول متفاوت را می توان به سیگنال الکتریکی تبدیل کرد.
- ترمومتر: 1.ترمومتر انبساطی 2.ترمومتر لیزری 3.ترمومتر دیجیتال پرتابل 4.ترمومتر گازی 5.ترمومتر بی متال
- حسگر مقاومتی دما RTD: این سنسورها از نظر ظاهری به شکل مقاومت های سیمی هستند و غالباً به شکل یک سیم پیچ غیر القائی یا نیکل ساخته می شوند. RTD مخفف عبارت Resistance Temperature Detector و به معنای حسگر مقاومتی دما است.
- ترانسمیتر دما: ترانسمیترها به سنسورهای دما متصل می شوند تا سیگنال ها را برای اهداف نظارت و کنترل به PLC یا سیستم نمایش دیگر منتقل کنند
- ترموول: ترموول از سنسورها و ابزار دقیق در برابر فشار زیاد و مواد خورنده یا ساینده محافظت می کند. آنها همچنین قبل از برداشتن یا تعویض دماسنج ، نیاز به تخلیه مایعات فرآیند را از بین می برند.
- حسگرهای مادون قرمز: این ابزارهای دستی از انرژی مادون قرمز استفاده می کنند تا خواندن دما را نشان دهند و دمای عددی را روی صفحه نمایش دهند.از آنجا که این تجهیزات قادر به خوانش از فاصله دور هستند ، معمولاً برای کاربردهایی شامل تجهیزات متحرک یا مواد خطرناک مورد استفاده قرار می گیرند.
- ترموستات ها: ترموستات یک دستگاه كنترل كننده الكتريكي خودكار است که براي تنظيم دما در فضاي بسته، معمولاً آن را به دستگاه هاي گرمایشی و تهویه مطبوع متصل مي كنند تا با قطع و وصل عملکرد دستگاه، آن فضا را در دماي تنظيم شده ثابت نگه دارد.
- دمانگار
- گیج دما
- انواع دماسنج ها
- ابزارهای دو فلزی
- سنسورها تغییر حالت دهنده
- ابزارهای دیود سیلیکون
مزایا و معایب برخی ابزار های:
آی سی های سنسور دما
- مزایا: رفتار خطی، خروجی بالا، قیمت مناسب
- معایب: حداکثر دمای اندازه گیری ۲۰۰ درجه، سرعت پاسخ کم، خود گرمایی
ترموکوپل
- مزایا: عدم نیاز به منبع تغذیه، سادگی عملکرد و ارزانی، محدودۀ اندازه گیری وسیع
- معایب: رفتار غیر خطی، ولتاژ پایین، نیاز به نقطه مرجع، پایداری کم، حساسیت کم
ترمیستور
- مزایا: خروجی زیاد، پاسخ سریع، دوسیمه بودن برای اندازه گیری
- معایب: رفتار غیر خطی، محدوده اندازه گیری کم، نیاز به منبع جریان، خودگرمایی
RTD
- مزایا: پایداری زیاد، دقت بالا، رفتار خطی بهتر از ترموکوپل
- معایب: قیمت بیشتر، نیاز به منبع جریان، خود گرمایی
چهار روش کلی برای اندازه گیری دما:
- تغییر در ظرفیت اتصال دو فلز غیر مشابه به وسیله دما: در ترموکوپل ها مورد استفاده قرار می گیرد.
- تغییر در مقاومت الکتریکی به وسیله دما: در اندازه گیرهای مقاومتی و ترمیستورها استفاده می شوند.
- انبساط یک ماده به وسیله دما: تغییری در طول، حجم و فشار ایجاد می کند و نمونه بارز آنها ترمومترهای جیوه ای یا الکلی هستند.
- تغییر در انرژی تابشی به وسیله دما: در اندازه گیرهای تشعشعی و نوری مورد استفاده قرار می گیرند.
کاربرد:
- صنایع نفت، گاز
- صنایع غذایی
- صنایع دارویی
- صنایع آب و فاضلاب
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.